bỏ phí
Định nghĩa
- Động từ:
- Sử dụng một cách lãng phí, không hiệu quả, không đúng mục đích hoặc không tận dụng được giá trị của một thứ gì đó (như thời gian, tiền bạc, tài năng, cơ hội...). Hành động này dẫn đến sự mất mát, hao tổn vô ích.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Đừng bỏ phí thức ăn. (Hãy ăn hết phần thức ăn của mình, đừng để thừa gây lãng phí.)
- Anh ấy đã bỏ phí cả thanh xuân cho những trò chơi vô bổ. (Anh ấy đã sử dụng tuổi trẻ của mình một cách vô ích, không mang lại lợi ích hay giá trị gì.)
- Công ty không nên bỏ phí nguồn nhân lực chất lượng cao. (Công ty cần biết sử dụng và phát huy năng lực của nhân viên giỏi, không để họ ở vị trí không phù hợp hoặc không được trọng dụng.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "bỏ phí hoài": Nhấn mạnh sự lãng phí một cách đáng tiếc, đáng trách.
- Căn phòng đẹp thế này mà để không thì bỏ phí hoài. (Căn phòng rất đẹp, nếu không sử dụng sẽ rất lãng phí và đáng tiếc.)
- "bỏ phí đi": Thường dùng trong lời khuyên hoặc sự tiếc nuối, với sắc thái khuyên nhủ hoặc than vãn.
- Tài năng như cậu mà không theo đuổi nghệ thuật thì bỏ phí đi. (Nếu không theo đuổi con đường nghệ thuật thì tài năng của bạn sẽ bị lãng phí.)
Biến thể và từ gần giống
- Lãng phí (động từ/danh từ): Từ đồng nghĩa, có nghĩa tương tự "bỏ phí", thường dùng trong văn viết hoặc ngữ cảnh trang trọng hơn.
- Sự lãng phí thời gian là không thể chấp nhận được.
- Phung phí (động từ): Nhấn mạnh sự tiêu xài, sử dụng hoang phí, thường gắn với tiền bạc, của cải.
- Cậu ấy phung phí tiền bạc vào những thứ vô dụng.
Từ đồng nghĩa
- Lãng phí: Hao tổn, tiêu dùng một cách vô ích.
- Phí phạm: Làm mất đi, không biết dùng đến (thường dùng với "phí phạm thì giờ", "phí phạm công sức").
- Hoang phí: Tiêu xài, sử dụng quá mức cần thiết, không biết tiết kiệm.
Từ trái nghĩa
- Tiết kiệm: Sử dụng một cách hợp lý, không lãng phí.
- Tận dụng: Khai thác, sử dụng triệt để để đem lại lợi ích.
- Trân trọng: Coi trọng, giữ gìn cẩn thận, không để mất mát hoang phí.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- "Của trời cho không biết giữ, để mất rồi ôm ngực tiếc thương": Câu thành ngữ khuyên răn phải biết trân trọng, giữ gìn những gì mình đang có, đừng để mất đi (bỏ phí) rồi mới hối tiếc.
- "Thời gian là vàng": Nhấn mạnh giá trị quý báu của thời gian, việc bỏ phí thời gian cũng giống như lãng phí tiền bạc.